Maksymilian Przerębski

Kategoria: Historia   Dodano: 03 czerwca 2019    Wyświetleń: 13   Autor: Sylwia Purgał (historia Filia UJK)

Maksymilian Przerębski herbu Nowina urodził się około 1577 roku w Skrzydłowie nad Wartą. Był synem Jakuba i Anny z Rozdrażewskich. Po śmierci matki dziewięcioletnim Maksymilianem zaopiekowali się wujowie Hieronim i Stanisław Rozdrażewscy. W marcu 1589 roku Hieronim zwrócił się do kardynała Aldobrandiniego, ówczesnego nuncjusza papieskiego, o umieszczenie siostrzeńca w Collegium Romanum w Rzymie, a w grudniu prosił prowincjała jezuitów o. Campani o opiekę nad przybyłym tam młodym Przerębskim. Po czteroletnich studiach i następnie pobycie na dworze wiedeńskim królowej Elżbiety, gdzie zdobył sobie przychylność zarówno królowej, jak i rodziny cesarskiej oraz nawiązał przyjaźń ze Zdenkiem Popelem Lobkowitzem, późniejszym kanclerzem czeskim, w końcu września 1593 roku powrócił do kraju.

W 1600 roku został starostą piotrkowskim. Stanowisko to przekazał 28 maja 1612 roku dożywotnio Hieronimowi Gomulińskiemu, a następnie po jego śmierci w 1621 swojemu zięciowi Wojciechowi Starołęskiemu. W 1611 roku posłował z województwa sieradzkiego na sejm. Obrany został na nim komisarzem do rozgraniczeń ziemi wieluńskiej ze Śląskiem, a także wyznaczono go na deputata do komisji kurlandzkiej.

W 18 grudnia 1619 roku Przerębski posunięty został przez króla na kasztelanię radomską, 13 listopada 1620 roku przeszedł na kasztelanię sieradzką. Ponadto najprawdopodobniej od 1619 roku, pełnił funkcję marszałka dworu królowej Konstancji. Z sejmu 1620 roku ponownie wyznaczony został na deputata do Trybunału Radomskiego. W końcu stycznia 1621 roku wyruszył do Wiednia, by zabiegać o pomoc Habsburgów, odnowić przymierze z 1613 roku i pertraktować o ligę antyturecką. Król nadał po tym poselstwie w 1623 roku Maksymilianowi referendarię koronną.

Z kolei na sejmach w latach 1627, 1628, 1629, 1631 pracował w różnych komisjach do spraw monetarnych, skarbowych, wojskowych bądź wyznaniowych dla uspokojenia dysydentów. Często przebywał na dworze także w charakterze senatora rezydenta. Był obecny przy śmierci Zygmunta III i brał udział w tajnej naradzie zwołanej przez prymasa. W okresie bezkrólewia działał w kampanii sejmikowej zarówno w województwie ruskim, jak i sieradzkim, a we wrześniu brał udział zjeździe elekcyjnym pod Warszawą.  Wybrany został wówczas na deputata do sądów marszałkowskich.

Był człowiekiem religijnym, a zarazem tolerancyjnym, co mogło wynikać z faktu, że miał żony wyznające odmienne religie. Dlatego też dokonywał fundacji zarówno na rzecz Cerkwi prawosławnej jak i Kościoła katolickiego na przykład był dobrodziejem dominikanów w Piotrkowie i w Mościskach. Maksymilian Przerębski zmarł 1639 roku.

(SP)

Bibliografia:

Przerębski (Przerembski) Maksymilian h. Nowina (ok. 1577–1639), [w]: Polski Słownik Biograficzny, www. ipsb.nina.gov.pl, t. 29, 1986 [dostęp 10.07.2019].

Podobne artykuły