Michał Warszycki (?-1697)

Kategoria: Historia   Dodano: 03 czerwca 2019    Wyświetleń: 18   Autor: Szymon Kołodziejczyk (historia Filia UJK)

Czasy drugiej połowy XVII wieku wymagały dla Rzeczypospolitej obecności ludzi silnych zdolnych podtrzymać strzaskane fundamenty państwa, nadszarpnięte rozlicznymi wojnami. Także Piotrków nie pozostał wówczas bezpieczny, stając się celem zbrojnych zagonów i typowych dla konfliktów zniszczeń. Starania podejmowane przez prominentnych zarządców miasta w celu likwidacji skutków wspomnianych wydarzeń wydają się przemijać w pamięci późniejszych pokoleń. Nie należy pominąć tego, że częściowo zachowały się ślady tejże działalności dzięki często zapomnianym, lecz wcale nieobjawiającym się jako nudne, życiorysom.

Starosta piotrkowski Michał Warszycki, gdyż o nim jest mowa, należał do prominentnej rodziny szlacheckiej, szczycącej się herbem Awdaniec. Familia ta przysłużyła się nie tylko w pracy cywilnej, lecz również męstwem na polach bitewnych. Kolejno stryjowie Michała, Paweł i Stanisław piastowali urząd wojewody mazowieckiego. Adam z kolei zasłużył sobie jako uzdolniony żołnierz w walce pod Chocimiem, w Prusach i przeciwko wojskom cara moskiewskiego. Nabyte bogactwa chętnie przydzielał klasztorowi franciszkanów w Piotrkowie. Zupełnie inaczej sprawa ma się z najmłodszym, a zarazem głównym rodzicielem, Aleksandrem. Biorąc pod uwagę skąpy zasób informacji można uznać, że nie zasłynął zbytnio w życiu. Najprawdopodobniej mógł wdać się w swojego ojca, Jędrzeja. Obaj piastowali skromny urząd podkomorzego sieradzkiego i cieszyli się spokojną, poczciwą egzystencją z dala od zgiełku świata na swych dobrach, Warszycach i Białych[1]. Za żonę pojął Zofię z domu Walewskich, córkę Hieronima, łowczego łęczyckiego[2]. Z tego związku narodził się syn Michał

Warszycki przed objęciem stanowiska starosty w naszym mieście odznaczał się niezwykłą bitnością podczas licznych wojen Rzeczypospolitej. Jako pułkownik wojsk zaciężnych pod sztandarem Stefana Czarneckiego uczestniczył w walkach ze szwedzkim najeźdźcą. Po pokoju oliwskim kontynuował wypieranie wojsk rosyjskich z ukraińskich rubieży. Następnie w wojnie z Turcją osmańską wystawił chorągiew husarską w liczbie 135 koni, którą powiódł na zwycięską bitwę pod Wiedniem[3].

Wpływowe koneksje przywiodło mu małżeństwo z Anną, córką okrytego ponurą sławą, lecz także zdolnego weterana wojen szwedzkich, Stanisława Warszyckiego. Był bratem stryjecznym Aleksandra. Warto tu napisać nieco więcej o teściu Michała. On sam przez pewien czas piastował urząd starosty piotrkowskiego. Wobec dumnego pana na Dankowie (mającą być pierwszą ufortyfikowaną wsią na ziemiach polskich) obrosły różne legendy. Miał podobno nagromadzić nieprzebrane bogactwa w warowni wybudowanej przy wsparciu diabła. Lubował się w katowaniu swoich poddanych, przeciążaniu ich pracą oraz gardzeniu nakazom wiary i kościoła[4]. Mimo to negatywne opinie nie przeszkodziły w zawiązaniu małżeństwa, gdyż sam Stanisław garnął się do ożenku córki ze względu na bezdzietność własnego syna, Jana Kazimierza. Po swojej śmierci w 1681 roku zięć odziedziczył majętną wieś Łodygowice, która była przedmiotem zażartego sporu z lokalnym probostwem. Sprawa niewywiązania się z odpowiedniej dziesięciny miała podobno ocierać się o stolicę apostolską[5].

Oficjalnie Michał Warszycki objął stanowisko starosty 10 października 1684 roku. Już wtenczas miał nabyty trzy lata wcześniej tytuł miecznika koronnego[6]. Możemy jedynie domyślać się, jakie przesłanki kryły się za jego wybraniem. Prawdopodobnie ważny atut obioru krył się w kwestii przysłużenia miastu. Otóż zamek piotrkowski w czasach potopu szwedzkiego uległ znacznemu zniszczeniu podczas oblężenia w 1657 roku, gdy najpierw Szwedzi go ograbiły, a później żołnierze Czarneckiego dopełnili dzieła zniszczenia i spalili. Zrujnowany gmach został odnowiony dzięki hojnemu wsparciu Warszyckiego. Zmierzał do ponownego otwarcia budynku z przeznaczeniem na obrady sądu grodzkiego oraz siedzibę Trybunału Koronnego. W tym celu najbardziej zdewastowana część w wyniku działań wojennych, czyli dach została odbudowana, otrzymując nowy styl namiotowy. Ponadto odnowiono wnętrze w duchu barokowym. Chociaż nie odtworzono umocnień i attyk, istniejących wcześniej, to zamek ponownie mógł zaszczycić splendorem wizytujących gości[7].

Późniejsza historia sprawowania przez Warszyckiego funkcji nie za wiele o nim mówi. W 1690 roku pełnił funkcję komisarza w celu załagodzenia pretensji elektora brandenburskiego. Ze związku z jedyną żoną urodziły mu się dwie córki: Teresa, żona Jana Odrowąża Pieniążka, wojewody sieradzkiego; Teofila, żona Jana Męcińskiego, starosty Wieluńskiego oraz dwoje synów: Stanisław, starosta łęczycki; Jerzy, marszałek Trybunału Koronnego. W 1693 roku został obdarzony najwyższym urzędem w swoim karierze, czyli województwem sandomierskim. Starostwo piotrkowskie zachował[8]. Niestety nie mógł nacieszyć się nim zbyt długo Zmarł bowiem 10 kwietnia 1697 roku.

(SzK)

Bibliografia:

Herbarz polski Kaspra Niesieckiego powiększony dodatkami z późniejszych autorów, rękopismów, dowodów urzędowych i wydany przez Jana Nep. Bobrowicza. T. IX. Lipsk 1841

Kobierecki M., Genealogia rodu Walewskich herbu Kolumna w XVII-XV1II wieku, „Acta Universitatis Lodziensis, Folia Historica”, 2001, t.72.

Lenczowski F., Przekazy kroniki Andrzeja Komonieckiego o kościołach w Żywcu i jego okręgu, „Nasza Przyszłość: studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce”, 1972, t. XXXVIII.

Urzędnicy województw łęczyckiego i sieradzkiego XVI-XVIII wieku. Spisy. T. II, zeszyt 2, oprac. E. Opaliński i H. Żerek-Kleszcz, Kórnik 1993.

http://www.zamkipolskie.com/piotrkow/piotrkow.html

http://it-jura.pl/stara/pl/postacie.php?go=warszyst

 

[1] Herbarz polski Kaspra Niesieckiego powiększony dodatkami z późniejszych autorów, rękopismów, dowodów urzędowych i wydany przez Jana Nep. Bobrowicza, T. IX, Lipsk 1841, s. 240-241.

[2] M. Kobierecki, Genealogia rodu Walewskich herbu Kolumna w XVII-XV1II wieku „Acta Universitatis Lodziensis, Folia Historica”, 2001, t. 72, s. 110.

[3] Herbarz polski Kaspra.., s. 241.

[4] Za: http://it-jura.pl/stara/pl/postacie.php?go=warszyst [Dostęp: 2019-07-09]

[5] F. Lenczowski, Przekazy kroniki Andrzeja Komonieckiego o kościołach w Żywcu i jego okręgu, „Nasza Przyszłość: studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce”, 1972, T. XXXVIII, s. 112-113.

[6] Urzędnicy województw łęczyckiego i sieradzkiego XVI-XVIII wieku. Spisy, T. II, zeszyt 2, oprac. E. Opaliński i H. Żerek-Kleszcz, Kórnik 1993, s. 120.

[7] Za: http://www.zamkipolskie.com/piotrkow/piotrkow.html [Dostęp: 2019-07-09]

[8] Herbarz polski Kaspra.., s. 241.

Podobne artykuły